Yerli Tedarik Sanayisinde İthalata Bağımlılık Ancak Yerli Stratejiler Devreye Alınarak Azalır!

TAYSAD Rekabetçilik Anketi’nin Sonuçlarını Açıkladı!

Yerli Tedarik Sanayisinde İthalata Bağımlılık Ancak Yerli Stratejiler Devreye Alınarak Azalır!

TAYSAD: Yerli Üretim ve Tedarik Stratejilerinin Hızla GeliÅŸtirilmesi ve Desteklenmesi Hayati Öneme Sahip!

Türkiye otomotiv tedarik sanayinin tek temsilcisi olan TAYSAD, 225 firmanın katılımıyla gerçekleÅŸtirdiÄŸi Rekabetçilik Anketi ile sektörün mevcut durumunu ve öncelikli sorunlarını ortaya koydu. Ankete göre sektörün son iki yılda yaÅŸadığı en büyük zorluk, yüzde 92 ile yüksek iÅŸ gücü maliyetleri oldu. Ankete katılanların yüzde 35’inin kapasite kullanım oranının yüzde 70’in altında kaldığı görüldü. Yerli tedarik sanayisinin küresel ölçekte güçlü bir konumda olduÄŸunu söyleyen TAYSAD Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Yakup Birinci, “Yerli tedarik sanayisinin rekabet gücünü tehdit eden baÅŸlıca sorunlar çok net; hızla yükselen maliyetler, döviz kuru politikaları ve finansmana eriÅŸimde yaÅŸanan darboÄŸaz. Bu sorunların çözümü için sektörel ve yapısal önlemlerin vakit kaybetmeden hayata geçirilmesi gerekiyor. Ankete katılan firmaların yüzde 64’ü son bir yılda istihdamında yüzde 10’dan fazla daralma yaÅŸadığını, yüzde 74’ü ise bu yıl kapasite artırıcı yatırım planlamadığını ifade ediyor. Yani her 4 firmadan 3’ü yatırım planlamıyor. Bu tablo, sadece mevcut durumu deÄŸil, geleceÄŸe dönük beklentilerin de zayıfladığını ortaya koyuyor. Ayrıca Çin’den ithalatta büyük bir artış var. Bu artış, uzun vadede üretimin ithalata bağımlı hale gelmesine, yerli tedarikçinin zayıflamasına ve sanayimizin dışa açıklığının kritik seviyelere ulaÅŸmasına yol açabilir. Bu nedenle, ithalata bağımlılığı azaltacak yerli üretim ve tedarik stratejilerinin hızla geliÅŸtirilmesi ve desteklenmesi hayati önemdedir” dedi.

Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri DerneÄŸi (TAYSAD), otomotiv sektörünü tedarik sanayi özelinde deÄŸerlendiren bir anket çalışması gerçekleÅŸtirdi. TAYSAD’ın Rekabetçilik Anketi sonuçlarına göre otomotiv tedarik sanayisinin son iki yılda yaÅŸadığı en büyük zorluklar ele alındı. Buna göre sektörün son iki yılda yaÅŸadığı en büyük zorluk, yüzde 92 ile yüksek iÅŸ gücü maliyetleri oldu. Sektör temsilcileri ayrıca yüzde 82,22 ile baskılanan döviz ve yüzde 46,67 ile de faiz yükü/krediye eriÅŸim zorluÄŸunu en büyük zorluklar arasında sıraladı.

Ä°stihdamda daralma devam ediyor!

Ankete göre tedarik sanayisinin istihdamında yüzde 10’dan fazla daralma yaÅŸayan firmaların oranı yüzde 64’ü buldu. Ankete göre son 12 ayda istihdamında daralma yaÅŸanmadığını belirtenlerin oranı ise yüzde 31,56’da kaldı. 2025 yılının ilk çeyrek sonu itibarıyla ÅŸirket borçluluÄŸunda artış bekleyenlerin oranı yüzde 49,33 olurken, anketin dikkat çekici noktalarında biri de “Son iki yılda hiç konkordato ilan etmeyi düÅŸündünüz mü” sorusu oldu. Otomotiv tedarik sanayisinde son 2 yılda konkordato ilan etmeyi düÅŸünen firma olmasa da alt tedarikçilerinin yüzde 34’ünün konkordato ilan etmesi endiÅŸe verici olarak kayıtlara geçti. Bu durum, tedarik sanayicileri açısından konkordatonun, ÅŸirketin tasviyesi ile eÅŸ deÄŸer ve firma için geri dönülemez bir yol olarak görülmesinden dolayı düÅŸünülmediÄŸi ÅŸeklinde yorumlanabilir. “2024’te üretim kapasite kullanım oranınız ne oldu” sorusuna yanıt verenlerin yüzde 35’inin kapasite kullanım oranının yüzde 70’in altında kaldığı görüldü. Ankete göre 2025 yılında kapasite artışı yatırımı planlamayanların oranı yüzde 64 olurken kararsızlarla birlikte bu oranın yüzde 74 seviyesine yükselmesi dikkat çekti. Ankete yanıt veren firmaların yüzde 44’ü son 1 yılda yeni proje kazanımında düÅŸüÅŸ yaÅŸadığını belirtirken yeni projelerinde artış yaÅŸadığını belirtenlerin oranı yüzde 25,78 seviyesinde kaldı. Verilere göre kaybedilen projeler ağırlıklı olarak Çin’e yöneldi. Hindistan da ikinci sırada yer aldı. Anket, yatırımın da yön deÄŸiÅŸtiÄŸini ortaya koyuyor. Kapasite artışı Türkiye’de yavaÅŸlarken yatırım rotalarının yurt dışına kayması endiÅŸe verici. Ankete katılanların yüzde 27,23’ü yurt dışında tesis yatırımı planı yaparken bu ülkeler ABD, Çin, Fas, Romanya, Almanya, DoÄŸu Avrupa ve Mısır olarak sıralandı.

Her 4 firmadan 3’ü yatırım yapmıyor!

Yerli tedarik sanayisinin rekabet gücünü tehdit eden baÅŸlıca sorunların çok net olduÄŸunu söyleyen TAYSAD Yönetim Kurulu BaÅŸkanı Yakup Birinci, “Hızla yükselen maliyetler, döviz kuru politikaları ve finansmana eriÅŸimde yaÅŸanan darboÄŸaz. Bu sorunların çözümü için sektörel ve yapısal önlemlerin vakit kaybetmeden hayata geçirilmesi gerekiyor.   Ankete katılan firmaların yüzde 64’ü son bir yılda istihdamında yüzde 10’dan fazla daralma yaÅŸadığını, yüzde 74’ü ise bu yıl kapasite artırıcı yatırım planlamadığını ifade ediyor. Yani her 4 firmadan 3’ü yatırım yapmıyor. Bu tablo, sadece mevcut durumu deÄŸil, geleceÄŸe dönük beklentilerin de zayıfladığını ortaya koyuyor” dedi. Yerli tedarik sanayisinin küresel ölçekte güçlü bir konumda olduÄŸunu vurgulayan Yakup Birinci, ÅŸu deÄŸerlendirmeyi yaptı: “Ancak iç pazarda yüksek maliyetler, finansmana eriÅŸimdeki darboÄŸazlar ve döviz kurundaki dalgalanmalar bizi zorluyor. Özellikle iÅŸgücü maliyetlerindeki artış, sadece rekabet gücümüzü deÄŸil, üretimin sürdürülebilirliÄŸini de tehdit eder boyutta. Bu nedenle, otomotiv tedarik sanayinin yükünü hafifletecek ÅŸekilde finansman desteklerinin sadeleÅŸtirilmesi, nitelikli istihdam için SGK ve vergi teÅŸviklerinin artırılması, verimlilik ve dijitalleÅŸme yatırımlarına özel destekler saÄŸlanması ÅŸart. Bu kapsamda, istihdam ve ihracata dayalı bir döviz dönüÅŸüm desteÄŸi düÅŸünülebilir. Otomotiv tedarik sanayi firmalarına, her 100 kiÅŸilik istihdam için, belirlenecek ihracat tutarı karşılığında +1 puan döviz dönüÅŸüm desteÄŸi saÄŸlanırsa hem kayıtlı istihdam korunacak hem de tedarikçilerin ihracat iÅŸtahı artacaktır. Uzun yıllara dayalı ve yoÄŸun emeklerle kurulmuÅŸ olan tedarik aÄŸlarını maliyet baskısı ile kopma noktasına getirmemeliyiz.”

Çin’den Ä°thalat Hızla Artıyor, Yerli Tedarikçinin Payı Daralıyor!

Orta ve uzun vadeli yapısal tehditlerin de gündemde olduÄŸuna dile getiren TAYSAD BaÅŸkanı Yakup Birinci, bunların başında Çin’den yapılan ithalattaki hızlı artışa dikkat çekerek ÅŸunları söyledi: “Çin gibi ülkelerle rekabette korunmak adına yerli tedarikçi kullanımının artırılması, yerlileÅŸmeye göre teÅŸvik sisteminin kurgulanması ve ana sanayi ile tedarikçi arasında adil ve uzun soluklu fiyatlama mekanizmalarının hayata geçirilmesi büyük önem taşıyor. Bu noktada özellikle Çin’den gelen ithalatın son yıllarda hızla artmakta olduÄŸunu göz ardı edemeyiz. GTIP 8708 baÅŸlığı altında, yani motorlu taşıtlar için parça ve aksesuarlar kategorisinde, Çin’den ithalatın son 5 yılda yüzde 156 arttığını görüyoruz. Metal dökümden parçalarda ise Çin’in payı son 3 yılda yüzde 175 arttı. Bu artış, uzun vadede üretimin ithalata bağımlı hale gelmesine, yerli tedarikçinin zayıflamasına ve sanayimizin dışa açıklığının kritik seviyelere ulaÅŸmasına yol açabilir. Bu nedenle, ithalata bağımlılığı azaltacak yerli üretim ve tedarik stratejilerinin hızla geliÅŸtirilmesi ve desteklenmesi hayati önemdedir.”