Plastik Mamul İhracatı

Plastik Mamul İhracatında Yeterli Katma Değer Yaratılabiliyor mu?

2021 yılının 9 ayında üretim artışlarının başlıca nedeni ihracatta sağlanan artış ivmesi olmuştur. Plastik mamul ihracatı, 2021 yılının Ocak – Eylül döneminde 2020 yılının eş dönemine kıyasla, miktar bazında %15,3 değer bazında da %33,7 artış göstererek 1 milyon 962 bin ton ve 5,2 milyar dolar olarak gerçekleşmiştir. Plastik toplam ihracatının toplam kimya sektör ihracatı içindeki payı 2020 yılının 9 ayında %34,3 iken 2021 yılının eş döneminde %35,8’e yükselmiş ve toplam kimya sektör ihracatında birinci sırasını korumuştur.

2021 yılı sonunda plastik mamul ihracatının tarihi rekor düzeyine ulaşacağı tahmin edilmektedir. Plastik mamul sektöründe 2021 yılı Ocak - Eylül döneminde ihracatın üretim içindeki payı değer bazında %26’ya çıkmıştır.

Plastik Mamul İhracatında Türkiye, Çin ve Almanya Kıyaslaması

2016–2020 yılları arasında Çin’in plastik mamul ihracatı yılda ortalama %11,7 artarak 2020 yılında 80,9 milyar dolara, Almanya’nın %2,3 artarak 36,4 milyar dolara Türkiye’nin ihracatı ise %7,1 artarak 5,4 milyar dolara çıkmıştır. 2021 yılının 9 aylık gerçekleşmeleri dikkate alınarak 2021 sonunda Çin’in plastik mamul ihracatının 109, Almanya’nın 35 ve Türkiye’nin 6,9 milyar dolara çıkacağı tahmin ediliyor.  Global plastik mamul ihracatında Çin birinci, Almanya üçüncü Türkiye ise yirmi ikinci sıradadır.

Peki Türkiye hızla artan plastik mamul ihracatında yeterli katma değer sağlıyor mu?

Türkiye’nin plastik mamul sektör ihracatında birim ihraç fiyatının son 3 yılda dramatik olarak gerilediği görülmektedir. 2020 yılında Türkiye’nin 2,4 $/Kg olan birim ihraç fiyatı Almanya’nın 5,9 $/Kg olan birim ihraç fiyatının %59, Çin’in 3,6 $/Kg olan fiyatının %33 altında gerçekleşmiştir. 2021 yılın 9 ayında Almanya’nın ve Türkiye’nin birim ihraç fiyatları sırası ile 5, $/Kg ve 2,3 $/kg’a gerilerken Çin’in fiyatı 4,4 $/Kg gibi önemli ölçüde artış 3 ülkenin yıllık bazda ortalama plastik hammadde birim fiyatları dikkate alınarak hesaplanan, ihracatta yaratılan katma değerleri kıyaslandığında; 2020 yılında Türkiye’nin yapılan her kg plastik mamul ihracatında 1,3 $/Kg katma değer sağladığı görülmektedir. Söz konusu yılda yapılan her kg ihracatta Çin 2,3 $/Kg, Almanya ise 4,3 $/Kg katma değer elde etmiştir. 2021 yılının 9 ayında bu ülkelerin üçünde de katma değer gerilemiş olmasına rağmen, Türkiye’nin katma değer yaratmada oldukça gerilediği ve kg başına yaratılan katma değerin

2021 yılının 9 ayında, hızla artan ihracatta Türkiye’nin kg başına yarattığı katma değer Çin’in %73, Almanya’nın %83 gerisine düşmüştür.

Türk plastik sektörü genel olarak katma değeri büyük mamulleri ithal ederken katma değeri düşük mamulleri ihraç etmektedir. Nitekim ortalama fiyatının üzerinde ihraç edilen 3919 (Plastikten yapışkan levha, yaprak, şerit, lam vb. düz şekilde) 3922 (Plastikten küvet, duş, lavabo, hela küveti ve donanımları) ve 3926 (Plastikten diğer eşya) GTİP pozisyonlarında yaratılan katma değer sırası ile 3,8 $/Kg, 2,6 $/Kg ve 3,4 $/Kg dır ve ortalama katma değerin oldukça üzerindedir.

Ancak bu gruplardaki ihracat toplam ihracatın sırası ile %2,3 %3,8 ve %3,4 gibi çok cüzi paylarını oluşturmaktadır. Halbuki ihraç fiyatı ortalama ihraç fiyatının üzerinde olan GTİP’lerde Çin ve Almanya Türkiye’nin çok üzerinde katma değer sağlamakta ve bu GTİP’lerin toplam ihracat içindeki payları Türkiye’ninkinden çok yüksektedir.

Türkiye’nin katma değeri yüksek olan mamullerin ihracatına yoğunlaşması ve bu ürünlerin toplam ihracat içindeki paylarını arttırması kaçınılmazdır.