Pandemi Sonrası Sektörlere Göre Yenilikçi Fikirler

Pandemi Sonrası Sektörlere Göre Yenilikçi Fikirler Nereden Gelir? 

İçinde yaşadığımız bu günlerde, yenilikçi fikirleri aramak için en önemli motivasyonumuz hayati konulardan geliyor… Pandemi sonrası ekonomik yavaşlama, artan rekabet ve belirsizlik yanında, çözmemiz gereken tedarikçi yönetimi, değişmesi gereken dijitalleşme yatırımlarımız, kurtarmamız gereken satışlarımız ve geliştirmemiz gereken verimliliğimiz vb. bu hayati konulardan sadece bir kaçı… Hiç olmadığı kadar yenilikçi fikirlere ihtiyacımız olduğu günler yaşıyoruz. ‘Çözülecek sorun varsa, İnovasyon için fırsat var…’ diyerek, yenilikçi fikirleri keşfetme yolculuğuna çıkalım istiyorum.

Önce ‘Fikir nedir ve nasıl ortaya çıkar’ diye soralım.  En basit haliyle bir fikir, zihinden geçen bir kavram veya düşüncedir. Bilinçaltından veya bilinçli olarak algılanan bir fırsattan rastgele ilham alabilir. Rastlantısal veya inovasyon niyetiyle yönlendiğimiz fırsat alanlarında üretilebilir. Bu zor günlerde, rastlantısal harika fikirlerin gelmesini beklemek yerine, işimize değer katacak fikirleri arasak, nerelere bakmalıyız? Yönetilebilir, sürdürülebilir ve kalıcı İnovasyon başarılarımız için; tam da ihtiyacımıza yönelik yenilikçi fikirleri nerede bulacağız? Bu arayışımızı, TEPAV’ın araştırmalarını dikkatte alarak, sektörlerin yaşadığı daralmayı veya etkileri gruplayarak cevap bulalım istiyorum. TEPAV’ın sayfasından Covid-19 sonrası çok sayıda ekonomik araştırma ve rapora erişebilirsiniz. Bu raporlardan; gıda-sağlık ve haberleşme sektörünün hemen hemen hiç daralmadığını, giyim-mobilya ve ev ürünlerinin %40-50 daraldığını, ulaştırma-turizm-lokanta-eğlence vb. sektörlerinin ise %90 daraldığını görüyoruz. Bilişim teknolojileri diyeceğimiz donanım ve yazılım sektörünün işleri artar iken, otomotiv sektörünün ilk 6 ay daralmasına rağmen ve dünya %35 daralmaya devam ederken, şimdilerde ülkemizde %30 arttığına şahit oluyoruz. Beyaz eşya sektörü ilk altı ay %10 düşüş yaşarken, şimdilerde %2 artış ile toparlanma dönemine girmiş görünüyor. Bu yazımda, yenilikçi fikirleri arayacağımız alanları sizlerle paylaşır iken, bu sektörlere göre önerdiklerimi sıralamak istiyorum.

Müşteri Odaklı Fikirler: Hepimiz 3-4 ay evlerde kalmak zorunda olduğumuz için, giyim-mobilya ve ev ürünleri sektörleri bir sezon atlamak zorunda kaldı ve bahar hazırlıklarını satamadı.  Yeni bir mobilya veya kıyafete, ayakkabıya ihtiyaç duymadık. İşte bu sebeple, bu sektörde yer alan kuruluşların, öncelikle müşteri odaklı fikirleri bulmalarını öneriyorum.  Tabii diğer alanları da ihmal etmeden…. Yenilikçi fikirleri bulmak için; ihtiyaçları ve fırsatları tanımanın bir yolu, müşteri davranışını ve arzularını gözlemlemek ve analiz etmektir. Müşterileri analiz etmek için birçok teknik vardır. Bunlar arasında; empati haritası, müşteri yolculuğu haritası, müşteri ihtiyaçları analizi için derinlemesine görüşmeler, focus grup çalışmaları, lider müşteri analizleri sayılabilir. Bu teknikleri kullanmaya başlamadan önce, öncelikle ekibinizle birlikte müşteri yolculuğu haritası çalışmanızı öneriyorum. Bu analizi yaparken, emin olun ki, müşterinizin size olan ve sizinle olan yolculuğunu değerli kılacak şekilde, çok sayıda yenilikçi fikri üreteceksiniz.  Tabii bütün bu yenilikçi fikirlerinizden emin olmak için, öncelikle lider müşterilerinizle derinlemesine görüşmeler ve focus grup çalışmaları yapmalısınız. Ortaya çıkan fikirleri hemen, hayata geçirerek pilot uygulamayı test etmelisiniz.

Pazar Odaklı Fikirler: Gıda-sağlık sektörlerinde yer alan kuruluşlar, hepimiz evlerimizde beklerken, risk altında sağlığımızı korumak veya bizleri beslemek için çalışmak zorunda kaldılar. Ancak pandemi sonrası hayat nasıl devam edecek ve nasıl şekillenecek? Bu sektörlerin bir an önce bu soruya cevap bulması gerekiyor.  Bunun cevabı öncelikle, pazar odaklı fikirlerde aramalarını öneriyorum. Tabii diğer yenilikçi fikir alanlarını da ihmal etmeden… Pazardaki fırsatları ve bu fırsatlara uygun yenilikçi  fikirleri belirlemek için; piyasa güçlerini ve pazarın geleceğine ilişkin eğilimleri analiz etmek gerekmektedir. Bu eğilimleri analiz ederken; öncelikle bu konularda yapılmış çok sayıda konuşmayı dinlemenizi, makaleyi okumanızı ve çok sayıda web sitesini ziyaret etmenizi öneririm. Ya da sizin için bu hazırlıkları yapacak danışmanlarla çalışmalısınız. Ayrıca PESTEL+M, teknoloji analizi, bilimsel analiz vb. teknikleri kullanarak ekiplerinizle birlikte, bu konulara kafa yormalısınız. Gıda-sağlık vb. gibi pandemi döneminde radikal artan taleplerle karşılaştı iseniz, bu analizleri muhakkak yapmanızı ve pazarın eğilimlerine uygun şekilde yenilikçi fikirleri üreterek yeni yatırımlarınızı yönlendirmenizi önereceğim. Çünkü; bulacağınız fikirlerle, bazı yenilikleri arttırımsal hayata geçirmeniz akıllıca olacak iken, diğerlerini yeni pazarlar ve müşteriler için dev atılımlar şeklinde uygulamanız anlamlı olabilecektir.

İş Odaklı Fikirler: Ulaştırma-turizm-lokanta-eğlence vb. sektörlerinin %90 daraldığını yaşadık hep birlikte. Bu sektörlerde, öncelikle ayakta kalmamız ve toparlanmamız ve geleceğe doğru dönüşmemiz gerekli oldu…. Bu sebeple, kilit personelimizi koruyarak nasıl ayakta kalırız, nasıl toparlanırız ve nasıl ve neye dönüşürüz? Temel cevap aramamız ve yenilikçi fikre ihtiyaç duyduğumuz soru bu işte… Bu sektörlerde yer alan kuruluşların öncelikle bu alanda yenilikçi fikirleri aramasını sonra diğer alanlardaki yenilikçi fikirleri bulmaya yönelmesini tavsiye ediyorum. İlk olarak; içimize bakarak ve iş yapma biçimlerimizi geliştirmeye odaklanarak işe başlamalıyız. Bir işletmenin her yönü, her bir süreci birer fikir kaynağıdır. Tedarik zincirimiz, üretim süreçlerimiz ve dağıtımdan müşteri hizmetlerine kadar her alan yeni fikirlerin ve potansiyel yeniliklerin konusudur. İş odaklı fikir üretmek için; süreç inovasyonu, iş modeli inovasyonu, organizasyonel inovasyon yapacak şekilde çok sayıda teknik ve metodu kullanmalıyız…. Çünkü; hepimiz biliyoruz ki; korumamız gereken ve dönüştürmemiz gereken bir işimiz ve radikal inovasyonlara ihtiyacımız var.  

Ürün Odaklı Fikirler: Beyaz eşya sektörü ve otomotiv sektörü işte tam da bu alandaki yenilikçi fikirleri öncelikle çalışmalıdır. Uzak doğu tedariki oranlarının Avrupa ve Amerika’ya göre daha az olması, yerel üretim kabiliyetimizin çok yüksek olması nedeni ile hemen toparlanıp şimdilerde atağa geçen sektörler bunlar. Tabi ki şimdilerde bütün dünya durur iken, ülkemizde büyümeye başlayan bu sektörlerin, dünya pazarlarına yönelebilmesi için, ürün odaklı yenilikçi fikirlere ihtiyacı olacak… Ürünlerine yönelik yenilikçi teknolojiler yanında, yerel hassasiyetleri keşfederek yeni ürünleri ile boşalan pazarda dünya markası olmayı deneyimleyebilecekler… Genellikle, ürün odaklı fikirler mevcut bir ürün, işlem veya hizmetle ilgili algılanan bir sorunu çözmek için ortaya çıkar. Bu sorunlar da en iyi; toplam kalite ve 6 Sigma teknik ve metotları ile çözülür…. Ancak yenilikçi ürünlere yönelik yenilikçi fikirleri üretmek için; Design Thinking, TRİZ, SCAMPER, Strateji Tuvali, yokluğunda düşünme, brain writing, Biomimicry, Hackathons, rakip analizi, öz nitelik listeleme, vb. tekniklerini de kullanmanızı öneririm.

Teknoloji Odaklı Fikirler: Bilişim sektörü her ne kadar küresel pandemi krizinden büyüyerek çıkmış dahi olsa da, bu sektörün de yenilikçi fikirlere ihtiyacı vardır. Bütün dünya dijitalleşme yatırımlarını arttırır iken, çok sayıda donanım ve yazılım ihtiyacı ortaya çıktı. Bu sebeple; teknoloji odaklı fikirler için öncelikle teknoloji trendleri analizi yapmalısınız. Geleceğin teknolojilerini tahmin ederek bu konuda çözümler üretmek bu sektör için yeterli olmayacaktır. Öncelikle, mevcut teknolojileri mevcut iş yapış biçimlerimize alarak, mevcut işleyişimizi dönüştürecek fikirlere ihtiyacımız vardır. Bu sebeple; yukarıda bahsettiğim çok sayıda fikir üretme teknikleri yanında, müşteri ihtiyaçları analizi, Lateral/Out-of-the-Box Thinking, çift elmas ve ilişki diyagramlarını da kullanmanızı özellikle öneriyorum.

Gelecek Odaklı Fikirler: Bütün sektörler; öncelikle önerdiğim alanlarda yenilikçi fikirleri aradıktan sonra, diğer alanlara da bakmalıdır. Tabi ki yakın ve uzak geleceğe de bakarak hazırlıklarını tamamlamamalıdır. Geleceğe bakmak için en iyi yöntem, inovasyon stratejinizin olmasıdır. Bugünü kurtarmamızı sağlayacak yenilikçi fikirler ve inovasyon projelerimiz yanında yapacağımız çalışmalar için ayıracağımız bütçenin en az %10’unu; gelecek odaklı fikirleri üretmeye ve bu konuda çalışmalar, projeler yapmaya ayırmalıyız….

Pandemi sonrası inovasyon fırsatlarını nerede aramamız gerektiğini Temmuz ayındaki yazımda paylaşmıştım. Bayram sonrası, dayanıklılığımız ile yaralarımızı sardığımız bu Ağustos günlerinde, yenilikçi fikirleri doğru yerlerde arayalım ve başarı örnekleri oluşturalım diyerek, bu yazım da da sizlerle sektörlere göre yenilikçi fikirleri nerelerde aramalıyız sorusuna ilişkin cevaplarımı paylaşıyorum. Kolaylıklar dileklerimle, geçmiş Kurban Bayramınızı kutluyorum.