Eti Alüminyum Genel Müdürü Mehmet Arkan: ‘Gelişmiş Ar-Ge Çalışmalarımız Sayesinde Teknoloji Transferine İhtiyaç Duymuyoruz’

Eti Alüminyum Genel Müdürü Mehmet Arkan:
‘Gelişmiş Ar-Ge Çalışmalarımız Sayesinde Teknoloji Transferine İhtiyaç Duymuyoruz’

Konya Seydişehir’de 1973 yılında kurulan Eti Alüminyum, 2005 yılında özelleştirme programı kapsamında Cengiz Holding’e katıldı. Aradan geçen 16 yılda 600 milyon dolarlık yatırımla gerek sahip olduğu teknoloji gerekse çevre standartlarıyla dünyanın sayılı tesislerinden biri haline geldi. Eti Alüminyum A.Ş. halen madencilik, özel hidrat, özel alümina, metalürjik alümina, alüminyum sektöründe yaklaşık 1.650 kişilik çalışanıyla faaliyet gösteriyor. Madenden son ürüne kadar üretim yapabilen Türkiye’nin tek, dünyanın ise sayılı entegre tesislerinden biri olan Eti Alüminyum Genel Müdürü Mehmet Arkan’la üretimi ve hedeflerini konuştuk.

SUBCONTURKEY: Tesisin üretim süreçleriyle ilgili bilgi verir misiniz?

Mehmet Arkan: Türkiye’nin tek birincil alüminyum entegre tesisi olan Eti Alüminyum bünyesinde üç adet ruhsatlı boksit madeni, alümina rafinerisi, anot üretim ve rodlama ünitesi, elektroliz ünitesi, döküm tesisleri, güneş enerji santralleri ve kömür işletmesi bulunuyor. Alüminyum sektöründe dünyadaki sınırlı sayıdaki üretici tarafından üretilen teknolojik ürünler halen hiçbir teknoloji transferine gerek kalmadan Eti Alüminyum’da üretilebiliyor. Bunu güçlü Ar-Ge çalışmalarımıza borçluyuz.

Eti Alüminyum’un ham alüminyum üretim kapasitesi 2015 ortasında devreye giren yenileme sürecinde yaklaşık %15 enerji verimliliği sağlayan yeni teknoloji ile 82 bin tona çıkarıldı. Bu çerçevede alüminyum külçe, t-ingot, yuvarlak ingot, yassı ingot, alaşımlı külçe gibi ürünlerin üretimi ve satışını yapıyoruz. Tesisimizde ayrıca yılda 550.000 metrik ton boksit cevheri işleniyor; yine yılda 160.000 ton döküm ürünlerine ek olarak, 400.000 ton alüminyum hidroksit ve kendi üretimimiz olan alüminyum hidroksiti kullanarak 260.000 ton alüminyum oksit (alümina) üretimi yapılıyor.

SUBCONTURKEY:  Eti Alüminyum Türkiye’de alüminyum ihtiyacının ne kadarını karşılıyor? İhracatla ilgili bilgileri öğrenebilir miyiz?

Mehmet Arkan: Ülkemizin yıllık alüminyum ihtiyacı yaklaşık 800 bin tondur. Bunun yüzde 10'undan fazlası olan 82 bin tonluk kısmı, şirketimizin Seydişehir Entegre Tesisleri’nde üretiliyor. Böylece her yıl 275 milyon dolarlık ithalatın önü kesiliyor. Yatırımlarımızı aksatmadan sürdürüyoruz. Yaptığımız ve yapacağımız yeni yatırımlarla üretim kapasitemizi her geçen gün artırmayı ve bir Türk şirketi olarak dünyadaki alüminyum sektöründeki konumumuzu güçlendirmeyi hedefliyoruz.

Eti Alüminyum yan ürün olarak yılda 400 bin tona yakın farklı formlarda alüminyum hidroksit ve alüminyum oksit üretiyor. Bu ürünleri Antalya limanından 75 ülkeye ihraç ediyoruz. Bu sayede ülkemizin ihracat performansına 2020 yılında yaklaşık 21 milyon dolarlık katkı sunduk. 2021 yılında bu rakamı yaklaşık 3 kat artırmış olmayı bekliyoruz.

SUBCONTURKEY:  Eti Alüminyum’un ürünleri hangi sektörlerde kullanılıyor?

Mehmet Arkan: Alüminyum gündelik yaşamda yaygın olarak kullanılan ve birçok sanayi kolu ile iç içe olan bir üründür. Mutfak eşyası yapımından, uçaktan uzay araçlarına, bisikletlerden pencere sistemlerine, içecek kutularına ve elektrikli araçlara kadar çeşitli endüstri kollarının hammaddesi olarak kullanılıyor.

Alüminyum en çok savunma sanayinde, havacılıkta, inşaat sektöründe, otomotivde, cep telefonlarında, bilgisayarlarda, elektronik ve beyaz eşya sektörlerinde kullanılıyor. Yenilikçi ve ileri teknolojili ürünlerimizle tüm bu sektörlere ürün ve hizmet sunuyoruz.

SUBCONTURKEY: Eti Alüminyum’un çevre ve ekoloji alanındaki sosyal projeleri ile ilgili bilgi verir misiniz?

Mehmet Arkan: Alüminyum sanayiinde Türkiye’nin öncü bir şirketi olarak sorumluluklarımızın farkındayız. Bu bilinçle, bir yandan üretimimizi en verimli şekilde sürdürürken diğer yandan geri dönüşüm, geri kazanım ve atıkların bertaraf edilmesi gibi konularda önemli çalışmalar yürütüyoruz. Eti Alüminyum’un kurumsal kültürünün ayrılmaz bir parçası haline gelen sıfır atık yönetimiyle sürdürülebilirliği destekliyor, ekonomimize katma değer yaratmayı amaçlıyoruz.

Eti Alüminyum olarak, Seydişehir işletmelerinin bulunduğu 2,5 milyon metrekarelik alana, özellikle sera gazlarının olumsuz etkisini azaltan ceviz, kavak, karaçam, akasya olmak üzere toplam 150 bine yakın ağaç diktik. Ağaçlandırma çalışmalarına bu bölgede hala devam ediyoruz. Ayrıca tesislerde kullanılan kükürt ve kükürt dioksit oranı yüksek fuel oil’in çevreye zarar vermemesi için 5 milyon dolarlık yatırımla doğal gaz dönüşümü gerçekleştirdik. Eti Alüminyum Seydişehir işletmelerinin gaz salımı için özelleştirme sonrası önemli yatırımlar yapıldı. Bu yatırım sayesinde AB normlarında belirtilenden %50 daha düşük gaz salımı seviyesine ulaşıldı.

2020’nin Aralık ayında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Sıfır Atık Belgesi’ni almaya hak kazandıktan sonra atık yönetimi alanında da önemli kazanımlar elde ettik. Sıfır atık, atık yönetimi ve kaynağında ayrıştırma çalışmalarını titizlikle yürütüyoruz. Sıfır Atık Belgesi’ni aldıktan sonraki 1 yılda Eti Alüminyum, yaklaşık 80 ton atığı geri dönüştürdü. Yapılan çalışmalarda 183 ağaca bedel 11 ton kâğıt, 20 bin litrelik petrol ve türevi ürüne eşdeğer 8 ton plastik geri kazanıldı. 3,3 ton metal, 3 ton da camın geri kazanılmasıyla yaklaşık 6,5 tonluk hammadde tüketimi önlendi. Toplamda 2,5 tondan fazla sera gazı salımının önüne geçilmiş oldu. Ayrıca geri kazanımlar sonucu 300 metreküpten fazla su, 90 bin kilovat saati aşkın elektrik ve yaklaşık 60 metreküp atık depolama alanı tasarrufu sağlandı. 4 ton bitkisel atık yağ geri kazanımıyla 3.850 litre biyodizel elde edildi.

Çevre konusundaki çalışmalarımız bize önemli bir başarı da getirdi. Eti Alüminyum, Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol (EKÖK) alanında çok önemli bir ödülün sahibi oldu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü ile Karabük Üniversitesi tarafından 2018 yılından beri düzenlenen “Metal Üretim ve İşleme” tesisleri (EKÖK Metal) değerlendirmesinde Eti Alüminyum, en başarılı şirketler arasında yer aldı.