ABB Sürücülerinin Çekiş Gücünü Sağladı Zeetug: Dünyanın İlk Sıfır Emisyonlu ve Tamamen Elektrikli Römorkörü

ABB Sürücülerinin ÇekiÅŸ Gücünü SaÄŸladı Zeetug: Dünyanın Ä°lk Sıfır Emisyonlu ve Tamamen Elektrikli Römorkörü

Zeetug30, 2020'nin baÅŸlarında devreye alındı. Alınan ilk operasyonel sonuçlar, römorkörün sahibi Türk firma GÄ°SAÅž Gemi Sanayi A.Åž. için umut vadediyor.

Limanları sıfır emisyonlu bir geleceÄŸe taşımaya hazırlanan tamamen elektrikli Zeetug30'un, benzer boyuttaki dizel-mekanik römorkörlere kıyasla karbondioksit (CO2) emisyonlarında yıllık 210 ton, nitrojen oksit (NOx) emisyonlarında ise yıllık 9 ton tasarruf saÄŸlaması bekleniyor.

Zeetug'ın dizel motorla çalışan benzer boyuttaki bir römorköre kıyasla maliyetlerde yüzde 85 tasarruf saÄŸlaması bekleniyor.

Tamamen elektrikli tasarım, daha yüksek enerji verimliliÄŸinin yanında dizel motorlara kıyasla daha az bakım süresi ve maliyeti sunuyor.

Römorkörün bataryaları bir saat içerisinde ÅŸarj edilmekle birlikte bu süre, kıyıdaki güç kapasitesine ve konuma baÄŸlı olarak yarım saate de indirilebiliyor.

Yaklaşık iki yıl önce GÄ°SAÅž, Ä°stanbul merkezli gemi tasarımcısı ve üreticisi NAVTEK'ten oldukça katı liman yönetmeliklerini karşılayacak daha küçük ve daha düÅŸük emisyonlu römorkör talebinde bulundu. Hibrit dizel batarya konfigürasyonlarının ve temiz teknoloji eklentilerinin daha fazla kullanılmasına raÄŸmen iÅŸin başında bu talebin karşılanması mümkün görünmüyordu.

NAVTEK’in çözümü, tamamen elektrikli bir römorkör tasarlamaktı. Projenin yürütülmesi için ciddi bir mühendislik çabası gerekiyordu. Sadece 18,7 metre ve 6,7 metrelik kiriÅŸ (maksimum geniÅŸlik) göz önünde bulundurulduÄŸunda esas zorluk, römorköre en az 30 ton çekme gücü saÄŸlamak için gerekecek elektrik gücünün büyüklüÄŸüydü.

Gereken çekme gücünü karşılamanın yanında römorkördeki alanın geleneksel deÄŸiÅŸken hızlı sürücü (VSD) teknolojisine yetmemesi de zorlayıcı olacaktı.

Mobil sürücü sayesinde küçük kurulum alanı

Sıvı soÄŸutmalı sürücülerin birkaçı, kabin montajı gerektirmediklerinden römorkörün içerisindeki sınırlı alana sığabiliyor ve 925 kW'lık tahrik motorları için gereken gücü saÄŸlıyordu. Bununla beraber sürücü, yüksek titreÅŸim toleransı (sürekli 4 g ve ani 30 g) ve IP67 koruma sınıfıyla zorlu ve tehlikeli deniz ortamlarının gerektirdiÄŸi saÄŸlam ve güvenilir performansı sunuyordu. Bu nedenle HES880 Mobil Sürücü bu iÅŸ için uygun çözüm olarak belirlendi.

Ä°lk Zeetug30, Ä°stanbul'un TK Tuzla Tersanesi'nde inÅŸa edilirken, ABB de toplamda 14 HES880 Mobil Sürücü saÄŸladı. Bu kapsamda altı DC/DC dönüÅŸtürücü, tahrik motorlarının her biri için iki inverter, tahrik ve yangın söndürme (FI-FI) pompaları için birer inverter ve römorkörün tahrik harici yükü için ÅŸebekeden bağımsız iki adet 150 kVA dönüÅŸtürücü saÄŸlandı.  

Hem güçlü hem de verimli

Tamamen elektrikli Zeetug30'un, benzer boyuttaki dizel-mekanik römorkörlere kıyasla karbondioksit (CO2) emisyonlarında yıllık 210 ton, nitrojen oksit (NOx) emisyonlarında ise yıllık 9 ton tasarruf saÄŸlaması bekleniyor. Test ve devreye alma aÅŸamalarında görülen baÅŸka bir avantaj da tamamen elektrikli tasarımın, çalışmak için baÅŸta hesaplanandan daha az enerjiye ihtiyaç duyması oldu.

Römorkörün operasyonel maliyetleri de oldukça etkileyici. Zeetug'ın tamamen çalışır halde olduÄŸunda, dizel motorla çalışan benzer boyuttaki bir römorköre kıyasla maliyetlerde yüzde 85 tasarruf saÄŸlaması bekleniyor.

Tamamen elektrikli tasarım, daha yüksek enerji verimliliÄŸinin yanında dizel motorlara kıyasla daha az bakım süre ve maliyetleri de sunuyor. Uzaktan izleme ve teÅŸhis imkanları da teknisyen ve mühendislerin sorunları gerçek zamanlı olarak çözmelerini ve tüm yazılım ve sistem güncellemelerinin de uzaktan yapılabilmesini saÄŸlıyor.

Yapılan testlerde Zeetug30, maksimum 32 ton çekme ile hedeflenen 30 tonluk çekme gücünü aÅŸmayı baÅŸardı.

Manevra ve operasyon kolaylığı

Zeetug30 ÅŸu anda alanın ciddi ÅŸekilde kısıtlandığı Ä°stanbul Limanı'nda tersane bölümünde her gün faaliyet gösteriyor. Aylar süren çalışmanın ardından mürettebat, römorkörden ne kadar memnun olduklarını dile getirerek, sunduÄŸu en etkileyici özelliklerin de manevra kabiliyeti, komutlara hızlı tepki ve anlık tahrik gücü olduÄŸunu belirttiler. Tamamen elektrikli tahrik sistemi, römorkörün çok dar alanlarda dahi dönüp dolaÅŸmasını saÄŸlayarak acil durumlarda veya hızlı müdahale gerektiren durumlarda çok daha güvenli bir seçenek sunuyor.

Zeetug30 gün içerisinde limandaki görevleri yerine getirecek ve gece de kıyıda ÅŸarj edilecek. Römorkörün bataryaları bir saat içerisinde ÅŸarj edilmekle birlikte bu süre, kıyıdaki güç kapasitesine ve konuma baÄŸlı olarak yarım saate de indirilebiliyor.

Elektrikli bir gelecek

Dünyanın dört bir yanında müÅŸteriler, Zeetug30'a büyük ilgi gösteriyorlar. NAVTEK'in iÅŸ geliÅŸtirme departmanı, çeÅŸitli teklifler üzerinde çalışıyor. Bataryalı teknolojinin doÄŸası gereÄŸi enerji profili ve tüketimi fazlasıyla önemli olmakla birlikte müÅŸterilerin de farklık operasyonel ihtiyaçları olabiliyor; dolayısıyla tasarım da buna göre uyarlanacak. Zeetug30, limanları sıfır emisyonlu bir geleceÄŸe taşımaya hazırlanıyor.