2004 yılından bu yana yapımı devam eden ve 2009 yılında Ankara-Eskişehir kesimi hizmete açılan Ankara-İstanbul hızlı tren projesinin Eskişehir-Pendik kesimi tamamlanarak yolcu taşımaya fiilen başlandı. Günde karşılıklı 6 sefer yapılan Ankara-İstanbul (Pendik) hızlı tren işletmesinin tarifesi aşağıdadır.

Pendik-Ankara hızlı tren tarifesi:

Hızlı tren seferlerinde Ankara ve Pendik kalkış ve varış noktalarından ayrı olarak toplam 7 adet istasyon yer almakta olup, tüm seferlerde her istasyonda durulmamaktadır. Bundan dolayı 2 il arasındaki yolculuk süreleri seferlere göre değişmektedir. Buna göre;

1-Ankara’dan 06.00’da kalkan hızlı tren saat 09.45’te Pendik’te olmaktadır. Yolculuk süresi 3 saat 45 dakikadır.

2-Ankara’dan 08.45’te kalkan hızlı tren saat 12.33’te Pendik’te olmaktadır. Yolculuk süresi 3 saat 48 dakikadır.

3-Ankara’dan 11.30’da kalkan hızlı tren saat 15.28’de Pendik’te olmaktadır. Yolculuk süresi 3 saat 58 dakikadır.

4-Ankara’dan 14.40’da kalkan hızlı tren saat 18.27’de Pendik’te olmaktadır. Yolculuk süresi 3 saat 47 dakikadır.

5-Ankara’dan 17.40’da kalkan tren saat 21.29’da Pendik’te olmaktadır. Yolculuk süresi 3 saat 49 dakikadır.

6-Ankara’dan 19.00’da kalkan tren saat 22.44’te Pendik’te olmaktadır. Yolculuk süresi 3 saat 40 dakikadır.

Dolayısıyla minimum 3 saat 40 dakika olan yolculuk süresi, bazı seferlerde maksimum 3 saat 58 dakika olmakta ve uygulamada yaşanabilecek bazı tehirlerle birlikte süre 4 saati geçmektedir. Hızlı tren projesine ilk başlandığı zaman, 2004 yılında yayınlanan süre tablosunda verilen bilgilere göre Ankara-Haydarpaşa arasının 3 saat olacağı hedeflenmişti. Aradan geçen 10 yılın sonunda süre hedeflerinin tutmaması, projedeki bazı eksikliklerden dolayıdır. Bu eksiklikler 3 ana maddede toplanmaktadır.

• Köseköy-Gebze sinyalizasyon sistemi (ETCS)

• Ä°nönü-Vezirhan kesimindeki Tünel-26 Varyantı

• DoÄŸançay Ripajı (AlifuatpaÅŸa-Sapanca)

Köseköy-Gebze kesiminde sinyalizasyon sisteminin (ETCS) tam anlamıyla devrede olmamasından dolayı planlı hız tahditleri uygulanmaktadır. Bu çalışmaların yıl sonuna kadar tamamlanmasıyla birlikte 10-15 dakika süre kısalması beklenmektedir. Ancak projede hızı kesen eksiklikler bununla da sınırlı deÄŸildir. Güzergahın Ä°nönü-Vezirhan kesiminde yer alan 26 no’lu tünelin kazısı jeolojik sebeplerden dolayı tamamlanamadığı için, hızlı tren bu kesimde 8 km uzunluÄŸunda ve tek hatlı olan varyant hattına girmektedir. CoÄŸrafi zorluklardan dolayı bitirilemeyen tünelden dolayı yapılan geçici hatta hızlı tren maksimum 80 km/sa hız yapabilmekte ve bundan dolayı 10-15 dakika süre kaybetmektedir. Yaklaşık 6 km uzunluÄŸundaki tünelin kalan 5 km’sinin tamamlanması için yapılan ikmal ihalesine yeterli katılım olmadığı için 6 ay önce iptal edilmiÅŸtir. 6 aydan bu yana tünelin akıbeti ile ilgili herhangi bir açıklama yapılmamış olup yeniden ihale yapılması halinde iÅŸin en az 4 yıl daha sürmesi beklenmektedir. Bu durumda 2019 yılına kadar, tünel yapımı bitirilmesine kadar halinde hız düşüşü mecburen devam edecektir.

Hızlı trenin hızını düşüren bir baÅŸka husus ise, AlifuatpaÅŸa-Sapanca arasını kapsayan DoÄŸançay Ripajı’nın henüz tamamlanmamış olmasıdır. 2 kesim halinde ele alınan ripajın AlifuatpaÅŸa-DoÄŸançay arasındaki kesimde yapım çalışmaları sürmekte ancak DoÄŸançay-Sapanca arasındaki kesimde yer alan 8 km uzunluÄŸundaki tünel için etüt-proje çalışmaları devam etmektedir. 2015 yılından itibaren yapım sürecinin baÅŸlaması halinde en az 4 yıllık takvim bulunmaktadır. Bu süre içinde hızlı tren AlifuatpaÅŸa-Arifiye arasındaki kesimde mevcut konvansiyonel hattı kullanacaktır. Mevcut hat bu kesimde modernize edilerek çift hatta çıkarılmış olup maksimum 160 km/sa hıza elveriÅŸlidir. Hızlı trende hedeflenen 250 km/sa hıza ulaÅŸmak için DoÄŸançay ripajının bitirilmesi halinde 15-20 dakikalık süre kısaltması olacaktır.

Hızlı tren projesinde süreyi etkilemeyen ancak işlevsel olarak eksik kalan diğer işler şöyledir:

1-Bilecik hızlı tren garı

2-Pamukova hızlı tren garı

3-Arifiye hızlı tren garı

4-Derince-Köseköy 3. hat yapımı

5-AlifuatpaÅŸa-Arifiye kesiminde kalan iÅŸler

6-Gebze depo sahası

7-Pendik-Gebze 3. hat yapımı

8-Pendik-Ayrılıkçeşme kesimi

9-Kazlıçeşme-Halkalı kesimi

Özellikle son 2 maddede yer alan Pendik-AyrılıkçeÅŸme ve KazlıçeÅŸme-Halkalı kesiminin tamamlanması, hızlı trenin Avrupa Yakası’na geçiÅŸi için hayati derecede önemlidir. Marmaray Projesi CR3 SözleÅŸmesi kapsamında yapılan iÅŸlerin 1.5-2 yılda tamamlanması beklenmektedir. Bu amaçla Pendik-Halkalı kesiminde yüzeysel bölümlerin (Pendik-AyrılıkçeÅŸme ve KazlıçeÅŸme-Halkalı)  3 hatta çıkarılması için altyapı iÅŸleri sürdürülmektedir. Projenin tamamlanması halinde hızlı tren Pendik’te sonlanmayacak, Marmaray Tüp Geçit’ten geçip Halkalı’ya kadar gidecektir. Böylece ÅŸu anda sadece Pendik ve çevresindeki ilçelere (Kartal, Tuzla, Maltepe, Sultanbeyli, Sancaktepe, Çekmeköy, AtaÅŸehir, Kadıköy vs.) hitap eden hızlı tren Avrupa Yakası’ndaki 8 milyonluk nüfusa da hitap etmiÅŸ olacaktır. Bu durumda belirleyici olacak husus AyrılıkçeÅŸme-KazlıçeÅŸme arasında hizmet veren Marmaray’ın çift hatlı olması sebebiyle, kentiçi banliyö iÅŸletmeciliÄŸinin yoÄŸun olması beklenen sabah 07.00-09.00 ile akÅŸam 17.00-19.00 arasındaki pik saatlerde, hızlı trenin tüp geçitten geçip geçemeyeceÄŸi konusundaki uygulamalardır. Ä°ÅŸletmede yaÅŸanabilecek kapasite darboÄŸazlarından dolayı bu saatlerde HaydarpaÅŸa Garı’nın kullanılması ve yolcuların Avrupa Yakası’na geçiÅŸ için SöğütlüçeÅŸme’de inip diÄŸer perondan geçecek banliyö treni ile devam etmesi gerekebilecektir. Bu da hızlı trenin iÅŸlevselliÄŸine zarar verecektir. Bundan dolayı Köseköy-3. Köprü-Halkalı arasında yepyeni bir güzergahın inÅŸaa edilmesi planlanmaktadır.

Uygulamaya esas teÅŸkil edecek kesin projeleri hazırlanan yeni koridorun inÅŸaatının tamamlanması halinde Ankara’dan kalkan hızlı tren Köseköy’den sonra direk 3. Köprü üzerinden Halkalı’ya gidecektir. Böylece Ä°zmit, Gebze, Pendik, SöğütlüçeÅŸme gibi ara duraklar by-pass edilecektir. Her durakta 2-3 dakika bekleyen hızlı trenin 4-5 durağı by-pass etmesiyle en az 15 dakika kazanılacaktır. Saatte 250 km hıza uygun yapılacak yeni rota ile yolculuk süresinin Ankara-Halkalı arasında 3 saate çekilebilmesi saÄŸlanabilecektir. Ancak bu sürelerde 2 il arasındaki yolculuk için tatmin edici olmaktan uzaktır. Çünkü TEM Otoyolu ile 450 km civarında olan Ankara ile Ä°stanbul arasındaki mesafenin hızlı trende 500-550 km’ye dayanması önemli bir dezavantajdır. Bu dezavantajı kaldırmak için Adapazarı Kuzey GeçiÅŸi-AyaÅŸ rotasının yapılması gerekmektedir. Buna göre 3. Köprü’den Sakarya’ya direk gelen hat Akyazı, Mudurnu, Beypazarı ve AyaÅŸ’tan geçerek Sincan’dan Ankara’ya baÄŸlanmakta ve mesafe 450 km’nin altına düşmektedir. Bu koridorda saatte 250 km hızla gidilecek bir hat yapılması halinde Halkalı ile Ankara arası 2-2.5 saate düşebilecektir. Bu projenin Sincan-Çayırhan kesiminin altyapısı önemli oranda hazır olup gerekli adımların atılması halinde yeni projeye dahil edilebilecektir. Böylece Ankara ve doÄŸusunda yer alan illerin Ä°stanbul’a daha kısa sürede ulaÅŸması saÄŸlanabilecektir. Çünkü 2023 planlarında yer alan Yozgat, Sivas, Erzincan, Erzurum, Kars, Gümüşhane, Trabzon, Kayseri, Çorum, Samsun, Malatya, Diyarbakır gibi iÅŸletmelerin hepsinin Ankara-EskiÅŸehir koridorunu kullanmaları durumunda yolculuk süreleri artacak, hattın bakım maliyetleri fazlalaÅŸacaktır.

Haberin Kaynağı : Railway Turkey

04.09.2014