Ana Sayfa > Yazarlar > Ali Rıza Büyükuslu Tüm Ali Rıza Büyükuslu Yazıları

Global inovasyon Ligine Girmek, inovasyon Ekonomisine Geçmek için Bilişim Vadilerini Kurmak Şart: Küresel Örnekler

ABD merkezli araştırma şirketi Nielsen (2014) ’in 2008-2012 yıllarını kapsayan Global inovasyon indeksine göre Türkiye 68.sırada yer alırken, Çin, Hindistan, ABD,ingiltere, Fransa, Japonya, G.Kore, irlanda, israil, Almanya, Finlandiya, Brezilya, Meksika gibi ülkelerin en inovatif 20 ekonomi arasına girmeyi başarmıştır.

inovasyon ekonomisine geçişini tamamlamış gelişmiş ülkelerin başarı hikayelerinin arka planında mutlaka bir BiLifiiM VADiSi katkısı vardır. Dünya ekonomisinin tarihsel süreci içinde Bilişim Vadilerinin kuruluşu ve gelişim aşamalarında başlangıç itibariyle ICT sektörünün ağırlıklı olarak yer aldığını ve daha sonra ise bilişimden beslenen üretim sektörünün de bilişim vadilerinde yer almaya başladığını görmekteyiz. Özellikle, farklı sektörlerin Ar-Ge, teknoloji ve inovasyon tabanlı gelişimini destekleyen yeni girişim veya girişimcilerin, küçük firmaların, start-up veya spin off firmaların ortaya çıkarak, büyümesi ve bir süre sonra büyük ölçekli firmalar tarafından satın alınması ile BiLifiiM VADiLERiNiN girişimci yetiştirme özelliği bilim ve teknoloji çağında yeni küresel bilgi ekonomisinin tesis edilmesi açısından da son derece önemli bir misyonu yüklenmelerine neden olmuştur.

ABD silikon vadileri bunun en iyi örneği olup, bu vadilerin inovasyon ekonomisine geçişte etkin rol oynamasının bir nedeni de ABD üniversitelerinin bilim ve teknoloji üretme kapasitesinin, öğrenci potensiyelinin ve mezunlarının girişimci ruhunun bu vadilerde sağlanan inovasyon iklimi ile ahenkli biçimde bütünleşmesidir. ABD’nin başarılı bir şekilde yürüttüğü beyin göçü politikası ve başarılı göçmen beyinleri sistem içinde tutabilme becerisi Google’dan tweeter’a kadar bir çok markanın arkasında ABD’ye yerleşen göçmenlerin başarı hikayelerinin de olduğu bilinmektedir.

Dünya da Silikon (Bilişim) Vadileri itibariyle değişik faydalı modeller vardır. ABD dışında Hindistan, Çin, israil, irlanda, ingiltere, son yıllarda G.Kore, Rusya, Tayvan gibi ülkelerde bilişim vadileri farklı içerik ve kurgular ile kurulmaya başlanmıştır. Genelde kuruluş amaçları itibariyle ülkelerinin küresel inovasyon ekonomisine geçmesi için öncü rol oynamak isteyen bilişim vadileri ülkeden ülkeye farklı operasyonel modelleri veya sektörel tercihleri temsil edebilirler. Örneğin, Tayvan, Çin, Filipinler PC donanım, Japonya telekomünikasyon, Tayvan yarı iletkenler, Güney Kore endüstriyel bilişim, Almanya kimya, ilaç, sağlık ürünleri ve teçhizatı, isviçre biyo teknolojileri, Hollanda ve italya gıda teknolojileri, Danimarka ve isveç medikal teknoloji, ingiltere malzeme, enerji, çevre ve biyo eczacılık alanlarında ön plana çıkmaktadır. Bu sektörlerin büyük çoğunluğunda yaratılan inovatif ürünler bilişim teknolojileri aplikasyonu temellidir.

Esas itibariyle, ingilizce kullanımına çok ihtiyaç olmayan yerlerde donanım ağırlıklı teknoloji gelişim bölgeleri yada bilişim vadileri ön plana çıkmaktadır. Diğer taraftan, ingilizcenin iletişim, haberleşme ve yazılımda gerekli olduğu yerlerde Hindistan ve irlanda gibi ülkeler küresel bilişim firmaları tarafından tercih edilmiştir. irlanda’nın bir dönem yoğun biçimde yabancı sermaye tarafından tercih edilmesinin diğer bir nedeni de ingiltere’deki yüksek işgücü maliyetleri nedeniyle özellikle AB pazarına girmek isteyen ve AB kökenli olmayan çok uluslu şirketlerin irlanda’yı stratejik merkez olarak seçmesidir. Ancak, son yıllarda zaman içinde irlanda da nitelikli insan gücü istihdamında artan maliyetler AB içinde Polanya ve Romanya gibi nispeten düşük işgücü maliyetlerinin söz konusu olduğu yerlere doğru ilginin arttığını göstermektedir.

Yabancı sermayenin Ar-Ge faaliyetlerini yapmak, dış kaynak kullanımını sağlamak ve diğer ülkelerin altyapısını kullanmak ve eğitimli insan kaynağından yararlanmak yani tüm eko sistemden faydalanmak için tercih ettiği ülkeler yapacağı üretimin yada yaratacağı ekonomik değerin niteliğine göre değişmektedir. Eğer söz konusu ileri teknoloji üretimi ise çok uluslu şirketlerin Avrupa ülkelerini, bazı Uzak Asya ülkelerini, Ukranya ve Akdeniz de ise israil’i tercih ettikleri gözlemlenmektedir.

Yabancı yatırımcının israil’i tercihinde israil diasporasının dünya bazında yürüttüğü lobi faaliyetleri ile israil devletinin verdiği inanılmaz teşvikler çok önemlidir. israil de faaliyette bulunan yerel firmaların küresel büyük ölçekli firmalarla yaptıkları ortaklıklar bilişim ve arge tabanlı üretim yapan bir çok farklı sektörün global firmalarının israil’e gelmesine neden olmuştur. 10 milyon nüfusu ile sadece 70 yıllık bir ülke olan israil’in ülkesinin bilişim vadileri ve teknoloji geliştirme bölgelerinde sağladığı Ar-Ge, teknoloji üretimi ve inovasyon iklimi ve bu şirketlerin uluslar arası pazarlarla entegrasyonunun oluşturulması sonucunda israil kökenli bir çok start-up şirketi doğmuş ve sayı itibariyle NASDAQ da işlem gören şirketler içinde ABD şirketlerinden sonra ikinci sırada yer almayı başarmıştır.

Tıpkı israil örneğinde olduğu gibi küresel bilişim şirketlerini kendi ülkelerine davet etmek ve yatırım yapmalarını sağlamak isteyen bir çok ülke, devletlerin sağladığı finansal teşvikler, kamu projelerinin veya hizmetlerinin içinde olma garantisi, vergi muafiyetleri, bedelsiz yer tahsisi , nitelikli insan gücü temini (özellikle ingilizce bilen yüksek öğretim mezunları, master ve doktoralı personel), üniversite veya eğitim desteği, ulaşım, rezidans ve sosyal yaşam ortamının oluşturulması imkanlarının yanı sıra diğer ülkelerin bilişim vadilerine açtıkları ofisler vasıtasıyla kendilerini tanıtma, ülkelerinde üretilen teknoloji ürünlerinin sergilenmesi ve pazarlanması, farklı ülkelerde faaliyette bulunan bilişim ve teknoloji firmaları arasında çöp çatanlık yaparak evliliklerin veya işbirliklerinin yapılmasının sağlanması çalışmalarını da eş zamanlı yürütmektedirler. Bu çalışmalar genelde dış ülkelerde bulunan büyükelçiliklerin ticari ateşelikleri ile birlikte koordineli yapılmaktadır.

Sonuç olarak, günümüzde bilişim kavramı dar anlamlı konvansiyonel tanımının ötesine geçerek çok genişlemiştir. Bugün itibariyle, sosyal medya teknolojileri, finansal teknolojiler (fintec), tıbbi bilişim ve medikal teknoloji, nesnelerin interneti, insansız ve insan etkileşimli sistemler ve yapay zeka, sinyal ve veri işleme, nano teknoloji/mikro sistemler, bilgi teknolojileri merkezleri, gömülü ve endüstriyel bilişim sistemleri, savunma sistemleri, siber güvenlik, sistem mühendisliği ve farklı üretim sektörlerinin bilişimden beslenen tüm Ar-Ge ve teknoloji geliştirme faaliyetleri geniş anlamlı bilişim kavramının içinde yer almaktadır. Bu nedenle, kurulan yada kurulacak bilişim vadilerinin gelecekte küresel ekonomiye damgasını vuracak bilişim tabanlı gelişen tüm sektörlere hizmet verecek, gerekli alt yapıyı ve eko sistemi sunacak biçimde kapsayıcı ölçekte ve nitelikte olması gerekir.

Prof. Dr. Ali Rıza Büyükuslu
arbuyukuslu@yahoo.com.tr

ÜCRETSİZ OLARAK FİRMANI HEMEN EKLE

Firma Ürün Arama Motoru

Sektör Rehberi

Üye Firma Giriş